Episode · Human-ศาสตร์
HMS23 วิวัฒนาการไม่ช่วยอะไร? เหตุผลที่ทำให้เราไม่มีวันชนะเชื้อโรค
7 Apr 2025 · 29 min
Episode notes
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/x4k_H64ajE8 เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมวิวัฒนาการของมนุษย์จึงมีกลไกที่ทำให้เรา ‘ป่วย’ ทั้งที่มันอาจไม่เป็นผลดีในการส่งต่อพันธุกรรม Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ชวนมองโรคและความเจ็บป่วยด้วยทฤษฎีวิวัฒนาการ ด้านหนึ่งคือวิวัฒนาการของ ‘มนุษย์’ ในการต่อสู้กับโรคภัย อีกด้านหนึ่งคือวิวัฒนาการของ ‘เชื้อโรค’ ที่เป็นคู่ต่อกรของมาช้านาน เหตุใดการต่อสู้ระหว่างมนุษย์และเชื้อโรค จึงถูกขนานนามว่าเป็น ‘สงครามที่ไม่มีวันชนะ’ หาคำตอบได้ในเอพิโสดนี้ ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
Podcast
Human-ศาสตร์
THE STANDARD · Tech & Science · Thai
พอดแคสต์ที่จะทำให้คุณรู้จัก ‘ตัวคุณ’ มากขึ้น ผ่านความรู้ด้านชีววิทยาแบบย่อยง่าย ชวนอ่านคำใบ้จากร่างกาย สมอง และจิตใจของพวกเรา-เผ่าพันธุ์โฮโมเซเปียนส์
More from Human-ศาสตร์ All episodes →
-
26 May 2025 · 21 min
HMS28 ทำไมเราถึงสบถเวลาเจ็บ? วิทยาศาสตร์ของ ‘คำต้องห้าม’
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/kkxUQ-k4HVs คุณเคยมีพฤติกรรมเหล่านี้ไหม โดนขับรถปาดหน้าแล้วเผลอสบถคำหยาบออกมา หรือว่าโดนเพื่อนแกล้งแล้วเราด่ากลับด้วยคำเรียกสารพัดสัตว์ คำถามที่น่าคิดคือ นั่นคือพฤติกรรมหยาบคายที่สังคมบ่มเพาะมา หรือเป็นสัญชาตญาณเก่าแก่ของมนุษย์? Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ชวนเจาะลึกที่มาที่ไปของ ‘คำหยาบ’ ผ่านมุมมองวิทยาศาสตร์และจิตวิทยา ตั้งแต่กรณีของเด็กที่พูดคำด่าได้ทั้งที่ไม่มีใครสอน การที่คำหยาบกลายเป็นรหัสลับของความไว้ใจในหมู่เพื่อนสนิท ไปจนถึงข้อเท็จจริงที่ว่า คำหยาบสามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดได้
-
19 May 2025 · 33 min
HMS27 ฆาตกรตอนละเมอ: ไม่ตื่น ไม่หนี ไม่มีความทรงจำ!?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/BlD6rlXXm1k ถ้าคุณตื่นมาเจอศพอยู่ในบ้านตัวเอง มือคุณถือมีด แต่ไม่มีความทรงจำใดๆ ก่อนหน้า คุณจะคิดว่านี่คือฝันร้ายหรือความจริง? Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ พาย้อนกรณีศึกษาสุดโต่งของ ‘ภาวะละเมอ’ ตั้งแต่เคสของชายผู้ฆ่าแม่ยายโดยไม่รู้ตัว ไปจนถึงคดีลึกลับของวิศวกรในอเมริกาที่แทงภรรยานับครั้งไม่ถ้วนขณะหลับ อะไรคือเหตุปัจจัยที่ทำให้การละเมอกลายเป็นโศกนาฏกรรม หลักฐานใดที่บ่งชี้ให้ศาลตัดสินว่าการกระทำดังกล่าวไมใช่ความผิด แล้วสำหรับคนทั่วไป การละเมอนับเป็นภาวะ ‘ผิดปกติ’ หรือไม่ หาคำตอบพร้อมกันได้ในเอพิโสดนี้ ดำเนินรายการโดย…
-
12 May 2025 · 30 min
HMS26 กลไกจั๊กจี้ เสียงหัวเราะที่แฝงอันตราย?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/2qHU0g1T9Qs รู้หรือไม่ว่า การจั๊กจี้เคยถูกใช้เป็นเครื่องมือการลงโทษในสมัยโบราณ? Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ จะพาทุกคนไปสำรวจ ‘การจั๊กจี้’ ปรากฏการณ์ทางร่างกายที่ดูเป็นเรื่องธรรมดา แต่กลับซ่อนกลไกทางวิทยาศาสตร์ จิตวิทยา ไปจนถึงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ไม่ธรรมดาเอาไว้ สัตว์ชนิดอื่นมีกลไกจั๊กจี้เหมือนเราไหม ความรู้สึกจั๊กจี้เกิดจากอะไร ทำไมเมื่อโดนจั๊กจี้เราถึงหัวเราะทั้งๆ ที่รู้สึกทรมาน มาหาคำตอบและทำความเข้าใจปรากฏการณ์นี้ไปพร้อมๆ กัน ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
28 Apr 2025 · 39 min
HMS25 ‘Lobotomy’ ทางเลือกสุดขั้วของจิตเวชยุคบุกเบิก
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/HK26pCKFNbA Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ พาย้อนไปดูการรักษาสุขภาพจิตในอดีต กับวิธีที่ทั้งน่าตกใจและน่าสยองอย่าง ‘Lobotomy’ การผ่าตัดสมองส่วนหน้าเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยโรคจิตเวช ที่ครั้งหนึ่งเคยได้รับความนิยมในหลายประเทศ ก่อนจะกลายเป็น ‘การรักษาต้องห้าม’ ในเวลาต่อมา ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
21 Apr 2025 · 33 min
HMS24 สมองสร้างความทรงจำยังไง ทำไมถึงเหมือน ChatGPT?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/rkmPR-tcULA Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ชวนต่อยอดในหัวข้อ ‘ความทรงจำ’ ตั้งต้นจากสองคำถามใหญ่ที่ว่า กลไกสมองที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำทำงานอย่างไร และเหตุใดความทรงจำของเราจึงเชื่อถือไม่ได้เสมอไป กระทั่งว่าสิ่งที่เราคิดว่าจำได้ หรือนึกภาพได้เป็นช็อตๆ นั้นอาจไม่เคยเกิดขึ้นจริง! ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
31 Mar 2025 · 40 min
HMS22 ความทรงจำสร้างอดีต แต่การลืมสร้างอนาคต?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/8WG5rrbEBqE เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมเรามักลืมเรื่องที่ไม่ควรลืม และมักจำในเรื่องที่ไม่ควรจำ? Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ชวนปูพื้นฐานเรื่อง ‘ความทรงจำ’ ตั้งแต่กลไกที่ทำให้เราจดจำเรื่องราวต่างๆ ในชีวิตได้ สาเหตุที่เรามักหลงลืมเรื่องง่ายๆ เช่น ที่จอดรถ หรือของที่วางทิ้งไว้ ไปจนถึงเรื่องราวของคนที่มีความจำดีเลิศจนกลายเป็นผลร้ายกับตัวเอง ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
17 Mar 2025 · 35 min
HMS21 ทำไมเราถึงฝัน แล้วมันสัมพันธ์กับชีวิตจริงอย่างไร?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/dn9cls1dVJA รู้หรือไม่ว่า เวลาเรานอนหลับ ไม่มีใครไม่ฝัน เพียงแต่เมื่อตื่นแล้ว ไม่ใช่ทุกคนที่จะจำความฝันได้ ที่สำคัญคือไม่ว่าเราจะฝันร้ายหรือฝันดี มันมักจะมีคำใบ้เกี่ยวกับชีวิตจริงซ่อนอยู่เสมอ Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ชวนสำรวจกลไกและฟังก์ชันของ ‘ความฝัน’ ว่ามันเกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตประจำวันของเราอย่างไร ทั้งในแง่ของความจำ การจัดการกับอารมณ์ภายใน ไปจนถึงการเปิดสวิตช์ความคิดสร้างสรรค์ให้พุ่งกระฉูด! ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
10 Mar 2025 · 36 min
HMS20 ศาสนา ความเชื่อ สิ่งเหนือธรรมชาติ อธิบายได้ด้วยชีววิทยา?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/n-lrpdI0IyE Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ ตั้งต้นจากคำถามง่ายๆ ว่า ทำไมมนุษย์ถึงมีศาสนา ที่มาที่ไปของความเชื่อแปลกๆ รวมถึงสิ่งเหนือธรรมชาติคืออะไร ก่อนจะพาไปหาคำตอบโดยใช้กรอบความรู้ด้านชีววิทยา ตั้งแต่แนวคิดที่เรียกว่า Agent Detection, ทฤษฎีการอ่านใจ ไปจนถึงความกลัวตายและการค้นหาความหมายของชีวิต ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
24 Feb 2025 · 34 min
HMS19 การแพทย์ยุคมืด จุดกำเนิดวิชา Gross Anatomy
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/lSvH-VVNwf8 รู้หรือไม่ว่า ต้นกำเนิดของวิชากายวิภาคศาสตร์และองค์ความรู้ด้านการผ่าศพในปัจจุบันมีความลับดำมืดซ่อนอยู่เบื้องหลัง? Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้พาย้อนเวลาไปสู่ศตวรรษที่ 18-19 ในประเทศอังกฤษ ช่วงเวลาที่การผ่าศพยังมีข้อจำกัดทางกฎหมาย และการหาศพ ‘อาจารย์ใหญ่’ เพื่อมาศึกษายังไม่ใช่เรื่องง่าย นักศึกษาแพทย์ยุคนั้นหาทางออกกันอย่างไร อะไรคือจุดเปลี่ยนที่ทำให้การชำแหละศพไม่ใช่เรื่องที่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ อีกต่อไป หาคำตอบได้ในเอพิโสดนี้ ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
-
17 Feb 2025 · 43 min
HMS18 มนุษย์พูดได้ตั้งแต่ตอนไหน ทำไมไม่ใช้ภาษาเดียว?
ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด h ttps://youtu.be/JO94sdxcnXk Human-ศาสตร์ เอพิโสดนี้ เริ่มต้นจากคำถามที่หลายคนอาจเคยสงสัย ทำไมสัตว์อื่นๆ ถึงพูดไม่ได้เหมือนเรา? แน่นอนว่าสิ่งมีชีวิตทุกชนิดต่างมีวิธีการสื่อสารในแบบของตัวเอง แต่อะไรคือปัจจัยที่ทำให้มนุษย์สามารถใช้ ‘คำพูด’ และ ‘ภาษา’ ที่มีความซับซ้อนและหลากหลายแบบที่สิ่งมีชีวิตอื่นทำไม่ได้ อีพีนี้มีคำตอบ ดำเนินรายการโดย หมอเอ้ว-ชัชพล เกียรติขจรธาดา และ ปลายฝน-ภัทรสุดา บุญญศรี
