Episode · Chenin Shod | چنین شد
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش چهارم)
23 Sep 2025 · 1 hr 11 min
Episode notes
در بخش چهارم سراغ سفرنامههایی میرویم که هم رنگوبوی دربار دارند و هم بازتابی از اروپا در نگاه شاه و رجال قاجار. مظفرالدینشاه قاجار با هیئتی پرزرقوبرق راهی فرنگ میشود؛ شیفتهی سالنهای اپرا، سینما و جادوی فناوری تازهای به نام سینماتوگراف. در کنارش علیخان ظهیرالدوله که او هم به همراه مظفرالدین شاه به سفر رفته، از زاویهی دیگری به اروپا نگاه میکند. از برج ایفل که آن را به دستهای تشبیه میکند که میشود با آن شهر پاریس را بلند کرد، تا انزجارش از ارتباط آزاد و راحت زن و مرد. سرانجام میرزا نصراللهخان ناصرالسلطنه، با نگاهی دقیق و سیاسی همهچیز را ثبت میکندشاید هیچکس به اندازهی او به…
Podcast
Chenin Shod | چنین شد
Hossein Sobhani · History · Persian
پادکست چنین شد روایتهاییست مستند از آدمها و مکانها و وقایع و فرهنگهایی که قصههای شنیدنی دارند. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
More from Chenin Shod | چنین شد All episodes →
-
12 Jun 2026 · 1 hr 8 min
بیستویکم: شاهرخ مسکوب؛ مردی در جستوجوی ایران (بخش سوم)
شاهرخ مسکوب سالهای آخر عمرش را دور از ایران گذراند، اما هیچوقت از ایران دور نشد. در بخش پایانی زندگی مسکوب، از مهاجرت، دلتنگی، بیماری و سالهای اقامت در پاریس میگوییم؛ سالهایی که حاصلش برخی از ماندگارترین نوشتههای او شد. روایت مردی که در تبعید خودخواسته زیست، اما تمام عمرش را صرف اندیشیدن به ایران، زبان فارسی و میراث فردوسی کرد. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: علی سیفاللهی طراح لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________ یوتیوب چنین شد اینستاگرام چنین شد توییتر چنین شد _____________________ منابع اصلی این روایت: آرشیو مجلهی «اندیشهی…
-
30 May 2026 · 58 min
بیستویکم: شاهرخ مسکوب؛ مردی در جستوجوی ایران (بخش دوم)
شاهرخ مسکوب بعد از زندان، مدتی خودش را گم کرد، اما ادبیات راه نجاتش شد. در بخش دوم روایت زندگی مسکوب، از سالهای پس از آزادی میگوییم. از سرخوردگی و خودویرانگری تا بازگشت به کتابها، ترجمهی «ادیپ شهریار»، کشف عمیقتر شاهنامه و حافظ و شکل گرفتن نویسندهای که آرامآرام سیاست را پشت سر گذاشت و راه خودش را در ادبیات و اندیشیدن به ایران پیدا کرد. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: علی سیفاللهی طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________ یوتیوب چنین شد اینستاگرام چنین شد توییتر چنین شد _____________________ منابع اصلی این روایت: آرشیو مجلهی…
-
22 May 2026 · 58 min
بیستویکم: شاهرخ مسکوب؛ مردی در جستوجوی ایران (بخش اول)
کمتر کسی به اندازهی شاهرخ مسکوب، اینهمه زندگی متفاوت را در یک عمر تجربه کرده است. مردی که از راه سیاست وارد شد، اما مسیر زندگی و تأثیرگذاریاش را در ادبیات پیدا کرد. در بخش اول زندگی شاهرخ مسکوب، از کودکی و سالهای نوجوانی او در تهران و اصفهان میگوییم. از کتابخوانی و فوتبال و رفاقت با حسن کامشاد تا روزهای پرالتهاب دانشگاه، تودهای شدن، کودتای ۲۸ مرداد و سالهای زندگی مخفی و زندان. روایت مردی که پیش از آنکه جستارنویس و پژوهشگر باشد، جوانی بود درگیر سیاست، امید و شکست. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: علی سیفاللهی طراحی لوگو و کاور: معراج…
-
20 Dec 2025 · 42 min
بیستم: میرزا حسن رشدیه؛ معلمی برای یک ملت (بخش دوم)
در بخش دوم این شماره، به ادامهی کار میرزا حسن رشدیه میپردازیم. مردی که خستگیناپذیر، آنقدر به پیگیری هدفش پرداخت تا روزی که شکلگیری مدارس به شکل جدید، در نقاط مختلف ایران به امری عادی تبدیل شود. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: سمیرا دردشتی طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________ یوتیوب چنین شد اینستاگرام چنین شد توییتر چنین شد _____________________ حمایت مالی از چنین شد _____________________ منابع اصلی این روایت: سوانح عمر، شمسالدین رشدیه، انتشارات امید فردا زندگينامهی پير معارف رشديه: بنيانگذار فرهنگ نوين ايران، فخرالدین…
-
3 Dec 2025 · 39 min
بیستم: میرزا حسن رشدیه؛ معلمی برای یک ملت (بخش اول)
این روایت زندگی میرزا حسن رشدیه است. مردی که مدرسه را از تاریکی مکتبخانهها بیرون کشید و الفبا را از حفظکردنهای کور به فهم و معنا رساند. در این اپیزود، از نخستین تلاشهای او برای ساخت مدرسه نوین میگوییم. تلاشی که گاه با تحقیر، مخالفت و حتی آتش از آن استقبال شد. داستان، فقط داستان یک معلم نیست، قصهی شکلگیری دانشیست که بعدها ستونهای جامعه مدرن ایران را ساخت. از کلاسهای کوچک تا تغییر بزرگ در سرنوشت آموزش. اینبار میپرسیم: چه میشود وقتی یک نفر با یک تخته و چند گچ، میخواهد آینده را بنویسد؟ _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: سمیرا دردشتی…
-
8 Sep 2025 · 1 hr 18 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش سوم)
در بخش سوم به سراغ دو سفرنامهی کمترخواندهشده میرویم؛ سفرنامهی عمادالسلطنه و میرزا ابراهیمخان صحافباشی . در نوشتههای میرلایق علی خان عمادالسلطنه با مشاهدات او در لندن همراه میشویم و با میرزا ابراهیمخان صحافباشی که تاجری زرنگ است، به شهرهای مختلف اروپا و حتی آمریکا، کانادا و ژاپن میرویم. سفرنامهی او نه از نگاه شاه یا یک سیایتمدار، بلکه از نگاه فردی عادی نوشته شده که نثر بسیار جالبی دارد، به نکتههای جالبی توجه میکند و آنچه را در سفرش دیده با ایران مقایسه میکند. بخش اول: میرزا ابوالحسن خان ایلچی، میرزا صالح شیرازی، رضاقلی میرزا، فرخ خان امینالدوله، حاجی سیاح، حاجی پیرزاده بخش دوم:…
-
5 Aug 2025 · 1 hr 21 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش دوم)
در این بخش به سراغ یکی از شگفتانگیزترین سفرنامههای دورهی قاجار میرویم: روایت ناصرالدینشاه قاجار از اولین سفرش به اروپا. از تونل قطار تا مغازههای بزرگ پاریس، تماشاخانهها، رستورانهای شیک، زنان اروپایی و نظم و پاکیزگی خیابانها، ناصرالدینشاه، این شاه شرقی را در سفرش شگفتزده میکند. این اپیزود، روایت سفر اولین پادشاه ایرانی است که به اروپا سفر کرد. روایتی از سفرنامهای که شاه در آن بسیاری از مشاهداتش را با دقت و وسواس ثبت کرد. با همان لحن همیشگی و گاه طنزآمیزش. بخش اول: میرزا ابوالحسن خان ایلچی، میرزا صالح شیرازی، رضاقلی میرزا، فرخ خان امینالدوله، حاجی سیاح، حاجی پیرزاده بخش دوم:…
-
25 Jul 2025 · 1 hr 33 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش اول)
ایرانِ قرن نوزدهم را تصور کنید؛ جایی که خبری از برق، قطار یا رستوران و هتل نیست. حالا تصور کنید گروهی از ایرانیان برای اولین بار پا به اروپا میگذارند و با چیزهای جدید مواجه میشوند: خیابانهای روشن با چراغ گاز و برق، قطارهایی که از دل تونلها، کوهها را درمینوردند، زنانی که آزادانه در تئاترها نشستهاند و پارلمانی که قید و بندی بر دست پادشاه بسته است. در این شمارهی «چنین شد»، از اولین ایرانیهایی میشنوید که در دورهی قاجاریه به اروپا رفتند و سفرنامه نوشتند. سفرنامههایی که ما بفهمیم اولین مواجههی ایرانیها با اروپا چطور بوده است. آنجا چه چیزهایی دیدهاند، از چه حیرت کردهاند، چه چیزهایی…
-
9 Mar 2025 · 1 hr 10 min
هجدهم: صدیقه دولت آبادی؛ صدای زن در عصر سکوت
در دورانی که صدای زنان شنیده نمیشد، صدیقه دولتآبادی از معدود زنانی بود که ایستاد، نوشت و فریاد زد. او اولین مدرسهی دخترانهی اصفهان و سومین روزنامهی زننگار ایران را تأسیس کرد. این بخشی از فعالیتهای او بود برای تغییر جایگاه زنان ایران. جایگاهی که حتی از جنس دوم هم فروتر بود. اما مثل هر انسان دیگری، در زندگی خود او هم تناقضهایی بود که تصویر او را به عنوان یک قهرمان را از بین میبرد. در این شماره، از زندگی پرفرازونشیب او میگوییم، از انتخابهایش و از نبردهایش برای زنان ایران، در روزگاری که جای زن در پستوی خانهها بود. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و…
-
10 Feb 2025 · 1 hr 44 min
هفدهم: روایت عاشقانهی احمد شاملو و آیدا سرکیسیان (بخش دوم)
در بخش دوم، بعد از وصالی پرماجرا، احمد شاملو و آیدا سرکیسیان پا به زندگی مشترکی گذاشتند که سرشار از عشق، فراز و نشیب، و لحظات جاودانه بود. از سالهای سخت مالی تا خلق شاهکارهایی مانند کتاب کوچه و شعرهایی که ماندگار شدند. اما زندگی همیشه مهربان نبود، بیماری و درد هم داشت. و لحظهای که شاملو در برابر درخت بلند خانهشان زمزمه کرد: «آییش، من هم رفتنیام». این قسمت از چنین شد، قصهی عشقی است که مرگ هم نتوانست آن را خاموش کند. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: حسین سبحانی با سپاس از: هدیه شعاع طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری ویدیوهای این شماره: علی مقدم…
