Episode · Chenin Shod | چنین شد
هجدهم: صدیقه دولت آبادی؛ صدای زن در عصر سکوت
9 Mar 2025 · 1 hr 9 min
Episode notes
در دورانی که صدای زنان شنیده نمیشد، صدیقه دولتآبادی از معدود زنانی بود که ایستاد، نوشت و فریاد زد. او اولین مدرسهی دخترانهی اصفهان و سومین روزنامهی زننگار ایران را تأسیس کرد. این بخشی از فعالیتهای او بود برای تغییر جایگاه زنان ایران. جایگاهی که حتی از جنس دوم هم فروتر بود. اما مثل هر انسان دیگری، در زندگی خود او هم تناقضهایی بود که تصویر او را به عنوان یک قهرمان را از بین میبرد. در این شماره، از زندگی پرفرازونشیب او میگوییم، از انتخابهایش و از نبردهایش برای زنان ایران، در روزگاری که جای زن در پستوی خانهها بود. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و…
Podcast
Chenin Shod | چنین شد
Hossein Sobhani · History · Persian
پادکست چنین شد روایتهاییست مستند از آدمها و مکانها و وقایع و فرهنگهایی که قصههای شنیدنی دارند. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
More from Chenin Shod | چنین شد All episodes →
-
3 Dec 2025 · 39 min
بیستم: میرزا حسن رشدیه؛ معلمی برای یک ملت (بخش اول)
این روایت زندگی میرزا حسن رشدیه است. مردی که مدرسه را از تاریکی مکتبخانهها بیرون کشید و الفبا را از حفظکردنهای کور به فهم و معنا رساند. در این اپیزود، از نخستین تلاشهای او برای ساخت مدرسه نوین میگوییم. تلاشی که گاه با تحقیر، مخالفت و حتی آتش از آن استقبال شد. داستان، فقط داستان یک معلم نیست، قصهی شکلگیری دانشیست که بعدها ستونهای جامعه مدرن ایران را ساخت. از کلاسهای کوچک تا تغییر بزرگ در سرنوشت آموزش. اینبار میپرسیم: چه میشود وقتی یک نفر با یک تخته و چند گچ، میخواهد آینده را بنویسد؟ _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: سمیرا دردشتی…
-
23 Sep 2025 · 1 hr 11 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش چهارم)
در بخش چهارم سراغ سفرنامههایی میرویم که هم رنگوبوی دربار دارند و هم بازتابی از اروپا در نگاه شاه و رجال قاجار. مظفرالدینشاه قاجار با هیئتی پرزرقوبرق راهی فرنگ میشود؛ شیفتهی سالنهای اپرا، سینما و جادوی فناوری تازهای به نام سینماتوگراف. در کنارش علیخان ظهیرالدوله که او هم به همراه مظفرالدین شاه به سفر رفته، از زاویهی دیگری به اروپا نگاه میکند. از برج ایفل که آن را به دستهای تشبیه میکند که میشود با آن شهر پاریس را بلند کرد، تا انزجارش از ارتباط آزاد و راحت زن و مرد. سرانجام میرزا نصراللهخان ناصرالسلطنه، با نگاهی دقیق و سیاسی همهچیز را ثبت میکندشاید هیچکس به اندازهی او به…
-
8 Sep 2025 · 1 hr 18 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش سوم)
در بخش سوم به سراغ دو سفرنامهی کمترخواندهشده میرویم؛ سفرنامهی عمادالسلطنه و میرزا ابراهیمخان صحافباشی . در نوشتههای میرلایق علی خان عمادالسلطنه با مشاهدات او در لندن همراه میشویم و با میرزا ابراهیمخان صحافباشی که تاجری زرنگ است، به شهرهای مختلف اروپا و حتی آمریکا، کانادا و ژاپن میرویم. سفرنامهی او نه از نگاه شاه یا یک سیایتمدار، بلکه از نگاه فردی عادی نوشته شده که نثر بسیار جالبی دارد، به نکتههای جالبی توجه میکند و آنچه را در سفرش دیده با ایران مقایسه میکند. بخش اول: میرزا ابوالحسن خان ایلچی، میرزا صالح شیرازی، رضاقلی میرزا، فرخ خان امینالدوله، حاجی سیاح، حاجی پیرزاده بخش دوم:…
-
5 Aug 2025 · 1 hr 21 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش دوم)
در این بخش به سراغ یکی از شگفتانگیزترین سفرنامههای دورهی قاجار میرویم: روایت ناصرالدینشاه قاجار از اولین سفرش به اروپا. از تونل قطار تا مغازههای بزرگ پاریس، تماشاخانهها، رستورانهای شیک، زنان اروپایی و نظم و پاکیزگی خیابانها، ناصرالدینشاه، این شاه شرقی را در سفرش شگفتزده میکند. این اپیزود، روایت سفر اولین پادشاه ایرانی است که به اروپا سفر کرد. روایتی از سفرنامهای که شاه در آن بسیاری از مشاهداتش را با دقت و وسواس ثبت کرد. با همان لحن همیشگی و گاه طنزآمیزش. بخش اول: میرزا ابوالحسن خان ایلچی، میرزا صالح شیرازی، رضاقلی میرزا، فرخ خان امینالدوله، حاجی سیاح، حاجی پیرزاده بخش دوم:…
-
25 Jul 2025 · 1 hr 33 min
نوزدهم: باید دید و رشک برد؛ اولین مواجههی ایرانیان با اروپا (بخش اول)
ایرانِ قرن نوزدهم را تصور کنید؛ جایی که خبری از برق، قطار یا رستوران و هتل نیست. حالا تصور کنید گروهی از ایرانیان برای اولین بار پا به اروپا میگذارند و با چیزهای جدید مواجه میشوند: خیابانهای روشن با چراغ گاز و برق، قطارهایی که از دل تونلها، کوهها را درمینوردند، زنانی که آزادانه در تئاترها نشستهاند و پارلمانی که قید و بندی بر دست پادشاه بسته است. در این شمارهی «چنین شد»، از اولین ایرانیهایی میشنوید که در دورهی قاجاریه به اروپا رفتند و سفرنامه نوشتند. سفرنامههایی که ما بفهمیم اولین مواجههی ایرانیها با اروپا چطور بوده است. آنجا چه چیزهایی دیدهاند، از چه حیرت کردهاند، چه چیزهایی…
-
10 Feb 2025 · 1 hr 44 min
هفدهم: روایت عاشقانهی احمد شاملو و آیدا سرکیسیان (بخش دوم)
در بخش دوم، بعد از وصالی پرماجرا، احمد شاملو و آیدا سرکیسیان پا به زندگی مشترکی گذاشتند که سرشار از عشق، فراز و نشیب، و لحظات جاودانه بود. از سالهای سخت مالی تا خلق شاهکارهایی مانند کتاب کوچه و شعرهایی که ماندگار شدند. اما زندگی همیشه مهربان نبود، بیماری و درد هم داشت. و لحظهای که شاملو در برابر درخت بلند خانهشان زمزمه کرد: «آییش، من هم رفتنیام». این قسمت از چنین شد، قصهی عشقی است که مرگ هم نتوانست آن را خاموش کند. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: حسین سبحانی با سپاس از: هدیه شعاع طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری ویدیوهای این شماره: علی مقدم…
-
3 Feb 2025 · 1 hr 33 min
هفدهم: روایت عاشقانهی احمد شاملو و آیدا سرکیسیان (بخش اول)
این شماره از «چنین شد» به بررسی رابطهی ۳۸ ساله بین احمد شاملو و آیدا سرکیسیان میپردازد. داستان را با اولین ملاقات آنها به عنوان همسایه در سال ۱۳۴۱ آغاز میکنیم و جزئیات آشنایی اولیهی آنها و دلدادگیشان از طریق موسیقی و شعر را روایت میکنیم. عشق پرشور شاملو را از طریق نامهها و اشعاری که به آیدا تقدیم کرده است، از جمله «آیدا در آینه» میبینیم. در نهایت در بخش اول این شماره، به ازدواج آنها در سال ۱۳۴۳ و شروع زندگی مشترکشان میرسیم. این شماره، عاشقانهایست پر از شعر و موسیقی و البته صدای احمد شاملو. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: حسین…
-
6 Sep 2024 · 1 hr 15 min
شانزدهم: میرزا ملکم خان؛ مردی میان شرق و غرب
در این شماره به سراغ یکی از پیچیدهترین و بحثبرانگیزترین شخصیتهای تاریخ معاصر ایران رفتهایم: میرزا ملکم خان. روشنفکری که در عصر قاجاریه، پل ارتباطی بین ایران و غرب شد و با ایدههای نوآورانهاش، قصد داشت تا ایران را متحول کند. او شیفتهی مفهوم قانون بود و تلاش میکرد تا این مفهوم متمدنانه و نجاتبخش در کشور خودش هم شناخته و اجرایی شود. میرزا ملکم خان همچنین ایدههایی در باب اصلاح اقتصادی داشت که در آن دوره (و حتی حالا) شگفتآور بود. همچین دربارهی اصلاح خط فارسی هم پیشنهادهایی داشت که معتقد بود به سهولت آن کمک خواهد کرد. در این شماره از «چنین شد» دربارهی اینها و بیش از اینها خواهید…
-
3 Jun 2024 · 1 hr 31 min
پانزدهم: زنی در خانهی تاریک؛ زندگی و آثار غزاله علیزاده
مرگ دراماتیک، شاید اولین چیزی باشد که با شنیدن اسم غزاله علیزاده به ذهن خیلیها میرسد. شاید هم چیزهایی پراکنده مثل تکههای پازل دربارهی او شنیده باشیم اما هیچوقت تصویری یکدست از شخصیت و آثار او ندیده باشیم. در این شماره، در زندگی غزاله علیزاده، آثار او (از جمله مهمترین اثرش خانه ادریسیها) و بررسی علتهای احتمالی تمایل او به مرگ دقیق شدهایم. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: مینو معصومی با سپاس از: سوگل خلیق ویدیوهای این شماره (در اینستاگرام چنین شد): علی مقدم _____________________ یوتیوب چنین شد در کانال یوتیوب، ویدیوهایی متفاوت از پادکست…
-
E14 · 8 Mar 2024 · 1 hr 18 min
چهاردهم: از شیراز تا لندن؛ دربارهی میرزا ابوالحسن خان ایلچی
در این شماره به سفری پرماجرا به انگلستانِ قرن نوزدهم میرویم و با میرزا ابوالحسن خان ایلچی، یکی از اولین سفیران ایران در این کشور، همراه میشویم. کسی که اگرچه کمترشناختهشده است، اما نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران داشته است. همچنین به سفرنامه جذاب و خواندنی او به نام «حیرتنامه» هم سری میزنیم تا از چشم او یعنی یک ایرانی قاجاری، نگاهی به انگلستان آن دوره بیندازیم. _____________________ تهیهکننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: نگارین بحرانی طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________ حمایت مالی از چنین شد اینستاگرام چنین شد ایمیل چنین شد: [email protected]…
