در طول این پادکست، من «مهدی شفا» یک کتاب غیرداستانی مربوط به ژنتیک، فرگشت، مغز، ذهن ورفتارانسان رو خلاصه و خدمت شما تعریف میکنم. این تلاشی است در جهت افزایش آگاهی، تفکر نقادانه و سنجشگر و بینش علمی در بین فارسی زبانان. Summarizing and explaining books related to human brain, biology,
چرا دوری از آسمان شب ما را مضطرب و تنها کرده است؟ در این جلسه از پادکست هشیوار، سفری کاوشگرانه به دنیای اخترشناسی، رصد کیهان و روانشناسی پیوند انسان با آسمان خواهیم داشت. با نگاه به ژرفای کیهان و درک مقیاسهای کیهانی، به مفهومی بنیادی به نام «فروتنی کیهانی» میرسیم؛ ادراکی که زاویه دید ما به زیستن، روزمرگی، رنج و حتی مرگ را دگرگون میسازد. در این گفتگوی تفصیلی، به بررسی تکنیکها و ابزارهای ورود به دنیای نجوم آماتوری، سازوکار تلسکوپهای هوشمند مدرن در برابر ابزارهای اپتیکی کلاسیک، نحوه غلبه ...
در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان *مهندس محمد درویش* ، پژوهشگر برجسته بیابانزدایی و آبخیزداری، نویسنده و کنشگر باسابقه #محیط_زیست و مدیرکل اسبق دفتر آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیط زیست هستیم. در این گفتوگوی عمیق و چندرشتهای، با میزبانی *مهدی شفا* (پژوهشگر زیستشناسی و مترجم)، از مرزهای تقلیلگرایی زیستمحیطی عبور کرده و پیوند میان #فرگشت انسان، روانشناسی تکاملی، فلسفه اخلاق زیستی، بحرانهای اکولوژیک ایران، مافیای قدرت و اقتصاد سیاسی را بررسی میکنیم. *محورهای اصلی ...
*آیا شعر و ادبیات فارسی به رشد خردورزی کمک کردهاند یا به تقویت تقدیرگرایی؟ آیا شعر فارسی دوره هایی از شکوفایی و انحطاط رو از سر گذرانده؟* در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، با حضوری جمعی از پژوهشگران و صاحبنظران برجسته، به نقد و ارزیابی نقش شعر و ادبیات کلاسیک فارسی در شکلگیری خرد نقاد، آزادی اندیشه، سنجش باورها و نقد قدرت میپردازیم. ادبیات فارسی بهعنوان مهمترین رکن هویت فرهنگی ایرانیان، همواره نقشی ژرف بر شیوه اندیشیدن و جهانبینی ما داشته است. اما آیا این میراث ارزشمند بیشت...
📌 هوش مصنوعی، آگاهی و چالشهای اخلاقی | گفتگو با دکتر حسین دباغ در این قسمت از پادکست هشیوار، به بررسی بنیادیترین پرسشهای فلسفی، اخلاقی و وجودی (اگزیستانسیال) پیرامون رشد شتابان هوش مصنوعی پرداختهایم. با گسترش یادگیری ماشین (Machine Learning)، مدلهای بزرگ زبانی (LLM) و چشمانداز دستیابی به هوش مصنوعی عمومی (AGI) و ابرهوش (Superintelligence)، مرز میان هوش انسانی و مصنوعی کمرنگتر از همیشه شده است. آیا هوش مصنوعی صرفاً ابزاری پیشرفته برای حل مسئله است یا روزی به آگاهی پدیداری، ادراک رنج و...
در دومین قسمت از ویژهبرنامه «نبض علم» در پادکست هشیوار، به سراغ داغترین مرزهای دانش تجربی، کیهانشناسی، علوم اعصاب و فناوریهای تحولآفرین رفتهایم؛ سفری فکری از بازتعریف مبانی معرفتشناختی علم تا افقهای پیدایش نخستین سیاهچالهها در سپیدهدم کیهان. *میزبان و کارشناسان برنامه:* * میزبان: دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیستشناسی و میزبان پادکست هشیوار) * میهمان و کارشناس همکار: فرهاد ارکانی (پژوهشگر، مروج علم و برنامهساز حوزه تفکر نقادانه و ترویج علم) *محورهای کلیدی این گفتگو:* ۱. *فلسفه علم و ن...
*آیا علم واقعیت را کشف میکند یا فقط آن را توصیف میکند؟ | گفتگو با دکتر موسی اکرمی* در این قسمت از برنامه *هشیوار*، به سراغ یکی از هیجانانگیزترین مرزهای اندیشه بشری رفتهایم؛ جایی که *علم و فلسفه* به یکدیگر پیوند میخورند. با پیشرفتهای خیرهکننده در فیزیک کوانتوم، کیهانشناسی، زیستشناسی فرگشتی و علوم اعصاب، پرسشهای بنیادینتری درباره چیستی واقعیت، ماهیت قوانین طبیعت و توانایی ذهن انسان در درک کیهان مطرح شده است. آیا نظریههای علمی واقعیات جهان را به ما نشان میدهند یا تنها مدلهایی کارآم...
آیا آگاهی صرفاً محصول فعالیت مغز است یا چیزی فراتر از آن وجود دارد؟ آیا روح واقعیتی مستقل از بدن و مغز دارد و میتواند پس از مرگ به حیات خود ادامه دهد؟ از منظر علمی جن و بختک چیست؟ در این گفتگوی زنده، با دکتر تقی کیمیاییاسدی، متخصص مغز و اعصاب، از منظر علوم اعصاب، فلسفه و دین به بررسی ماهیت آگاهی، رابطه ذهن و مغز، تجربههای نزدیک به مرگ و امکان بقای آگاهی پس از مرگ خواهیم پرداخت. مهمان: دکتر تقی کیمیاییاسدی میزبان: دکتر مهدی شفا | پادکست هشیوار پاسخ به پرسشهای شما. Send us Fan Mail Support...
در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، به سراغ یک تحلیل ریشهای و آسیبشناسانه در ساختار اقتصادی ایران و نظریههای توسعه رفتهایم؛ تقابل میان «حاکمیت حقوق» و مداخلات همهجانبه حکمرانی اقتصادی. # توسعه، فقر و حاکمیت حقوق در برابر «دولت همهچیزفروش» محور اصلی این گفتگو، بررسی ریشههای فقر و ثروت در جوامع، بازتعریف علم اقتصاد به عنوان علم شناخت انگیزههای انسانی، و نقد تفکر مرکانتیلیستی و «افسانه ثروت نفتی» است. در این مسیر، مفهوم «حاکمیت حقوق» (Rule of Rights) به عنوان جایگزین دسی...
در این اپیزود از پادکست هوشیار، به یکی از بنیادیترین و جذابترین پرسشهای فلسفه علم و فیزیک پرداختهایم: آیا جهان دارای نظمی عینی و مستقل از ذهن ماست؟ چرا ریاضیات تا این حد در توصیف جهان موفق است؟ و آیا قوانین طبیعت واقعیتهای مستقل هستی هستند یا توصیفهای ذهن ما از الگوها و انتظامهای مشاهدهشده؟ مهمان این گفتگو: *دکتر هادی صمدی* - فیلسوف علم و استادیار گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) - پژوهشگر و صاحبنظر در حوزه معرفتشناسی تکاملی، فلسفه زیستشناسی و شناخت بدنمند...
در این اپیزود از گفتگوهای پادکست هشیورا درباره آینده ایران، به بررسی ابعاد گوناگون نظام حکمرانی، چالشهای دوران گذار، توزیع قدرت، مهار استبداد و راهحلهای بومی متناسب با جغرافیا، تاریخ و فرهنگ ایران میپردازیم. پرسش بنیادی این نشست این است که «چگونه باید حکومت کرد تا قدرت پاسخگو، محدود و قابل برکناری باشد؟» *👥 مهمانان این گفتگو و سمتهای علمی/اجرایی:* - دکتر شروین وکیلی — جامعهشناس، ایرانپژوه، نظریهپرداز سیستمهای پیچیده و مدرس دانشگاه - دکتر سجاد فتاحی — جامعهشناس سیاسی، پژ...
چرا انسانها گاهی علیه یکدیگر دست به ویرانی و کشتار میزنند؟ آیا جنگ یک غریزه ناگزیر و بخشی از سیمکشی مغز ماست، یا پدیدهای نوظهور است که همراه با تمدن شکل گرفته؟ در این اپیزود از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، میزبان گفتگوهای میانرشتهای، همراه با مهمان ارجمند برنامه *دکتر حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و استاد دانشگاه) به تاریکترین سویههای رفتاری بشر سفر کردهایم. # چرا انسان میجنگد؟ ریشههای تکاملی، تاریخی و باستانشناختی خشونت سازمانیافته ما در این گفتگوی تفصیلی، با ع...
آیا آگاهی صرفاً محصول فعالیت مغز است، یا چیزی فراتر از مغز وجود دارد؟ آیا «روح» میتواند واقعیتی مستقل از بدن و مغز داشته باشد و پس از مرگ به حیات خود ادامه دهد؟ تجربههای نزدیک به مرگ چه چیزی درباره این پرسش به ما میگویند، و علوم اعصاب تا امروز چه شواهدی درباره رابطه مغز، ذهن و آگاهی در اختیار ما گذاشته است؟ در این گفتوگوی زنده با دکتر تقی کیمیاییاسدی، پزشک و متخصص مغز و اعصاب، این پرسشها را از منظر علوم اعصاب، فلسفه و دین بررسی خواهیم کرد؛ از وابستگی آگاهی به فعالیت مغز تا مفهوم روح، تج...
*نخستین قسمت از سری برنامههای «نبض علم» (Science Pulse)* در جهان امروز که روزانه صدها مقاله و خبر علمی در معتبرترین مجلات و ژورنالهای پژوهشی دنیا منتشر میشود، تشخیص یافتههای واقعاً تحولآفرین از بزرگنماییهای رسانهای چالش بزرگی است. برنامه «نبض علم» (Science Pulse) در پادکست هوشیار با همین هدف شکل گرفته است تا مهمترین اخبار و کشفیات علمی ماه از منابع معتبری چون Nature، Science، Cell، Scientific American و New Scientist را به زبانی ساده، دقیق و مبتنی بر شواهد تحلیل و بررسی کند. *میزبا...
آیا انسان ذاتاً فرشته است یا هیولا؟ چرا با وجود تمام پیشرفتهای اخلاقی و فرهنگی، هنوز سایه شوم خشونت و جنگ بر سر جوامع بشری سنگینی میکند؟ آیا خشونت یک انحراف اخلاقی است یا یک سازوکار زیستیِ برنامهریزیشده که در طول میلیونها سال انتخاب طبیعی به بقای نیاکان ما کمک کرده است؟ در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، با *دکتر جواد حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و مترجم) به کاوش در ریشههای فرگشتی و باستانشناختی خشونت، جنگ و صلح میپردازیم. ما با تحلیل شواهد دیرینان...
*زیستشناسی سیستممحور در برابر دیدگاه ژنمحور کلاسیک* در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، به سراغ یک رویارویی بزرگ فکری در مرزهای علوم زیستی رفتهایم؛ تقابل میان زیستشناسی سیستممحور مدرن و دیدگاه ژنمحور سنتی. محور اصلی این گفتگو، بررسی کتاب انقلابی *«چگونه زندهایم» (How Life Works)* نوشته فیلیپ بال است که به نقد جدی تقلیلگرایی زیستی و استعارههایی نظیر "DNA به عنوان نقشهٔ راه حیات" میپردازد. در این مسیر، تفکر مدرنِ سیستمبیولوژی را با کتاب جدید ریچارد داکینز یعنی ...
یووال نوح هراری، تاریخدان و نویسندهی اسرائیلی، در دو دههی اخیر به یکی از شناختهشدهترین روشنفکران عمومی جهان تبدیل شده است. کتابهای او میلیونها نسخه فروخته و به دهها زبان ترجمه شدهاند؛ آثاری که از گذشتهی دور انسان آغاز میکنند و تا آیندهی هوش مصنوعی، مهندسی زیستی و شبکههای اطلاعاتی پیش میروند. اهمیت هراری بیش از آنکه در ارائهی کشفیات علمی تازه باشد، در توانایی او برای کنار هم گذاشتن تاریخ، زیستشناسی تکاملی، اقتصاد، فلسفه، سیاست و فناوری و تبدیل آنها به روایتهایی بزرگ و قابلف...
*آیا ما واقعاً صاحب تصمیمات خود هستیم یا همهچیز از پیش تعیین شده است؟* در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان «مهدی شفا» در یک گفتگوی عمیق با «بنیامین فراهانی»، به بررسی یکی از بنیادیترین چالشهای مشترک علم و فلسفه یعنی مسئله اراده آزاد میپردازد. این گفتگو تلاش میکند تا تلاقی مفاهیم بیولوژیک، عصبشناسی تکاملی و نتایج اخلاقی-اجتماعی آن را لایه لایه بازخوانی کند. در این بحث چالشبرانگیز، رویکردهای فکری متفاوتی از جمله جبرگرایی سخت رابرت ساپولسکی در برابر سازگارگرایی و نگاه برساختیِ دنیل دنت...
در دومین بخش از گفتگوی جذاب با فرهاد ارکانی، به اعماق یکی از بزرگترین و تکاندهندهترین پرسشهای تاریخ بشر سفر میکنیم: *آیا ما در این کیهان تنها هستیم؟ * در این اپیزود از پادکست هشیوار به همراه فرهاد ارکانی به بررسی احتمال وجود #حیات_فرازمینی میپردازیم. با استفاده از #فرمول_دریک تمدنهای هوشمند را محاسبه کرده و به این پرسش پاسخ میدهیم که چرا با وجود این احتمالات، کیهان در سکوت فرو رفته است؟ پدیده #پارادوکس_فرمی و فرضیه ترسناک #فیلتر_بزرگ را تحلیل میکنیم و از منظر دانش #اخترزیستشناسی به ...
در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، به یکی از بنیادیترین و چالشبرانگیزترین پرسشهای تاریخ تکامل بشر میپردازیم: *آیا انسان خردمند (هومو ساپینس) واقعاً تنها گونه موفق انسانی بوده و تکامل ما یک درخت خطی و ساده است؟* با ورود فناوریهای نوظهوری مانند ژنتیک باستانی، تحلیل دیانای باستانی، مطالعه پروتئینهای کهن و هوش مصنوعی، تصویر ما از گذشته به کلی دگرگون شده است. در این گفتگوی عمیق، علمی و چندرشتهای، میزبان دو تن از برجستهترین متخصصان ایرانی هستیم تا یافتههای جدی...
آیا در تاریخ ایران نوعی اندیشه سیاسی یا الگوی حکمرانی پایدار وجود داشته است؟ مفهوم ایرانشهری دقیقاً چیست و تجربه تاریخی کشور چگونه میتواند راهنمای ما برای عبور از مقاطع حساس کنونی باشد؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، میزبان گفتگویی عمیق، فکری و تفصیلی میان دو تن از صاحبنظران برجسته در حوزه جامعهشناسی و تاریخ هستیم تا ساختار سیاسی ایران را از گذشته تا افقهای آینده به نقد و بررسی بگذاریم. در این فصل از گفتگوها، با بازخوانی متون کهن به بررسی ریشههای *#اندیشه...
یکی از مهمترین پرسشهای زندگی انسان این نیست که چه چیزی را باور داریم، بلکه این است که چرا آن را باور داریم؟ چرا برخی از افراد حاضر میشوند باورهای خود را زیر سؤال ببرند اما بعضی دیگر حتی در برابر واقعیت و شواهد متناقض هم مقاومت میکنند؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی *دکتر مهدی شفا*، در یک گفتگوی عمیق و بینرشتهای به کالبدشکافی مفهوم *مغز_ایدئولوژیک* و ریشههای روانی و اجتماعی جزمگرایی میپردازیم. ما لایههای پنهانی را بررسی میکنیم که نشان میدهند چگونه *تصلب_شناختی* ذهن را در...
در این قسمت از پادکست، به اعماق تاریک و شگفتانگیز جمجمه سفر میکنیم؛ جایی که مغز ما بدون دسترسی مستقیم به نور، جهان بیرون را برای ما تصویر میکند. آیا آنچه میبینیم خودِ واقعیت است یا صرفاً یک بازسازی ذهنی، فرضی و تکاملی؟ مهمان این گفتگو، *دکتر آرش افراز* دانشمند و محقق ارشد سیستمهای بینایی در موسسه ملی سلامت روان آمریکا (NIH) و پژوهشگر سابق دانشگاه MIT و هاروارد هستند. ایشان با سالها تجربه فیلد در حوزه علوم اعصاب شناختی، ما را با زوایای پنهان ادراک و پردازشهای بینایی آشنا میکنند....
حیات از کجا آغاز میشود؟ آیا DNA صرفاً یک نقشه و برنامه کامپیوتری مکتوب است، یا سیستمهای زنده چیزی فراتر از کدهای دیجیتال هستند؟ مرز واقعی میان یک سیستم شیمیایی پیچیده و یک موجود زنده کجاست؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، من، مهدی شفا (دکترای زیست شناسی سلولی و مولکولی-ژنتیک) میزبان دکتر عطا کالیراد (متخصص زیستشناسی تکاملیو بوم شناسی از مؤسسه ماکس پلانک آلمان) و پوریا آزادی (پژوهشگر زیستشناسی سامانهای و بیوانفورماتیک) هستم. در این گفتگوی عمیق و چندرشتهای و بینرشتهای، از نگاه سنتی و تقل...
آیا تصویر سنتی ما از DNA به عنوان یک «دستور پخت خطی» یا «بلوپرینت فیکسشده» از نظر علمی دقیق است؟ زیستشناسی مدرن چگونه از پارادایم ژنمحوری (Gene-centrism) به سمت درک سیستممحور (Systems Biology) و کلنگر حرکت میکند؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان دکتر عطا کالیراد، زیستشناس تکاملی و پژوهشگر مؤسسه ماکس پلانک آلمان هستیم. در این گفتگوی عمیق، لایه به لایه از تقلیلگرایی کلاسیک فراتر میرویم تا با رویکردی تحلیلی، تلاقی مفاهیم فیزیکی، شیمیایی و فلسفی را در تبیین تکامل و تکوین موجودات زنده...
در این اپیزود از پادکست هشیوار، با آقای فرهاد ارکانی، مترجم، پادکستر و مروج علم گفتگو کردم. بخش اول این گفتوگو پیش از جنگ اخیر ضبط شده است. در جلسه اول بیشتر درباره مسیر جهان از مهبانگ تا شکلگیری زمین صحبت کردیم؛ از تولد فضا، زمان و ماده تا شکلگیری اتمها، ستارگان، کهکشانها، عناصر سنگین و در نهایت پیدایش منظومه شمسی و سیاره زمین. همچنین درباره انواع ستارگان و سرنوشت آنها، نقش انفجارهای ستارهای در ساخت عناصر حیاتی، و جایگاه زمین در تاریخ عظیم کیهان گفتگو کردیم. در بخش دوم این گفت...
آیا در زیستشناسی و انتخاب طبیعی، DNA واقعاً همهچیز است؟ سالها زیستشناسی مدرن تحت تأثیر نگاه ژنمحور و «سنتز نوین فرگشت» قرار داشت؛ دیدگاهی که ژنها را واحد اصلی انتخاب طبیعی و تعیینکنندهی بنیادین حیات میدانست. اما یافتههای جدید در ژنتیک، زیستشناسی سامانهها (Systems Biology)، اپیژنتیک، زیستشناسی تکوینی (Evo-Devo)، علوم اعصاب و نظریه سیستمهای پیچیده نشان دادهاند که حیات — و حتی خودِ انتخاب طبیعی — بسیار پیچیدهتر از یک کد خطی ژنتیکی و مدلهای سادهی انتخاب است. در این اپیزود بررس...
چرا بعضی انسانها از دل ساختارهای ایدئولوژیک بیرون میآیند و تغییر میکنند، اما بسیاری دیگر همچنان از همان ساختار—حتی در برابر خشونت، سرکوب و رنج انسانها—دفاع میکنند؟ در بخش دوم این گفتوگوی ویژه، آقای وحید هروآبادی از مسیر نزدیکی به جریان محمود احمدینژاد و رحیم مشایی، موضوع ظهور و سپس فاصله گرفتن از آن جهانبینی صحبت می کند. این گفتگو تلاشی است برای فهم بیشتر«مغز ایدئولوژیک»؛ مفهومی که لئور زمیگرود در کتاب مشهور خود توضیح میدهد: اینکه چگونه ایدئولوژیها میتوانند ساختار شناختی، انع...
مغز ایدئولوژیک: علم رادیکالِ تفکر انعطافپذیر ۲۵ مارس ۲۰۲۵ نویسنده: لیور زمیگرود برگزیده بهعنوان یکی از بهترین کتابهای سال توسط گاردین و تلگراف چرا برخی افراد رادیکال میشوند؟ ایدئولوژیها چگونه مغز انسان را شکل میدهند؟ و چگونه میتوانیم ذهن خود را از قید دگماهای سمی رها کنیم؟ در کتاب «مغز ایدئولوژیک»، لیور زمیگرود پیوندهای عمیق میان باورهای سیاسی و زیستشناسی مغز را آشکار میکند. او با تکیه بر پژوهشهای پیشرفته خود، تعامل پیچیده میان شناخت و محیط را نشان میدهد—تعاملهایی که برخی افراد را...
این اپیزود از پادکست هشیوار، وریا امیری و پوریا آزادی وارد یکی از عمیقترین و جنجالیترین مباحث فلسفه، علوم اعصاب و روانشناسی میشوند: آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد (اختیار) است؟ یا تصمیمها و رفتارهای ما محصول مغز، ژنتیک، محیط، تربیت و زنجیرهای از علل پیشیناند؟ در این گفتگو، دو دیدگاه متفاوت درباره Free Will در برابر یکدیگر قرار میگیرند: اختیارگرایی (Libertarian Free Will) در برابر سازگارگرایی (Compatibilism). بحثهایی درباره: جبر زیستی و عصبی نقش ژنتیک و محیط در رفتار نظریههای...
در این اپیزود از پادکست هشیوار، دکتر شروین وکیلی و وریا امیری وارد یکی از عمیقترین و بحثبرانگیزترین مباحث فلسفه، علوم اعصاب و علوم شناختی میشوند: آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد است؟ یا آنچه «انتخاب» مینامیم، محصول مغز، ژنتیک، محیط، فرگشت و فرایندهای ناخودآگاه است؟ در این گفتگو، دو نگاه متفاوت درباره عاملیت انسانی در برابر یکدیگر قرار میگیرند: دکتر شروین وکیلی از دیدگاهی نزدیک به اختیارگرایی (Libertarian Free Will) و عاملیت واقعی انسان دفاع میکند؛ در حالی که وریا امیری از منظر ش...
About Houshivar Podcast پادکست هشیوار
در طول این پادکست، من «مهدی شفا» یک کتاب غیرداستانی مربوط به ژنتیک، فرگشت، مغز، ذهن ورفتارانسان رو خلاصه و خدمت شما تعریف میکنم. این تلاشی است در جهت افزایش آگاهی، تفکر نقادانه و سنجشگر و بینش علمی در بین فارسی زبانان. Summarizing and explaining books related to human brain, biology,
Houshivar Podcast پادکست هشیوار is a English tech & science podcast from Mehdi Shafa. Melo plays each episode straight from the publisher's own feed — no ads added, no account needed — and remembers where you stopped, in this browser only.
The Melo app keeps playing with the screen off, works in the car and on your watch, wakes you to your station, and browses the whole catalogue offline. Free, no ads, no account.